Akut faz reaktanları, vücutta iltihap (enflamasyon), enfeksiyon, travma veya doku hasarı gibi durumlar ortaya çıktığında kanda düzeyi artan ya da azalan maddelerdir.
Bu maddeler genellikle karaciğer tarafından üretilir ve bağışıklık sisteminin verdiği erken yanıtın bir parçasıdır.
Akut faz reaktanları, doktorların vücutta bir sorun olup olmadığını anlamasına yardımcı olan önemli kan testleridir.
Akut faz reaktanları, birçok hastalığın tanı ve takibinde kullanılır.
Özellikle enfeksiyonların, iltihabi hastalıkların ve tedaviye verilen yanıtın değerlendirilmesinde önemlidir.
İltihap durumunda kanda artan akut faz reaktanlarına pozitif akut faz reaktanları denir.
En sık bilinen pozitif akut faz reaktanları şunlardır:
- CRP (C-reaktif protein)
- Sedimentasyon (ESR)
- Ferritin
- Fibrinojen
- Prokalsitonin
İltihap sırasında kanda azalan maddelere negatif akut faz reaktanları denir.
Bunlara örnek olarak:
- Albumin
- Transferrin
- Prealbumin
verilebilir.
Bu değerler enfeksiyon, romatizmal hastalıklar, cerrahi sonrası dönem, travma ve bazı kronik hastalıklarda yükselebilir.
Akut faz reaktanı hastalık mıdır?
Hayır. Akut faz reaktanı bir hastalık değil, vücudun verdiği biyolojik bir tepkidir.
CRP yüksekliği ne anlama gelir?
CRP yüksekliği genellikle vücutta iltihap veya enfeksiyon olduğunu düşündürür.
Akut faz reaktanları tek başına tanı koydurur mu?
Hayır. Bu testler tek başına tanı koydurmaz, mutlaka doktor değerlendirmesi gerekir.