Kolestaz , safra akımının yavaşladığı veya durduğu tabloya verilen isimdir.Safra tembelliği olarak da adlandırılabilir. Gebelik sırasında oluşan kolestaz genellikle son üç ayda karşımıza çıkmakla beraber , gebeliğin herhangi bir döneminde de oluşabilmektedir. Genellikle de gebeliğin sona ermesi ile beraber ortadan kalkmaktadır.
Kolestaz tablosu gebe kadına epeyce bir rahatsızlık verse de genellikle bebeğe bir zarar vermez. Fakat bebeğin erken doğma riskini artırır.
NEDEN OLUR?
Gebelik kolestazının neden oluştuğu bilinmemektedir. Muhtemelen gebelik sırasında oluşan hormonal değişiklikler , safra kesesi fonksiyonlarını etkilemektedir.Safra kesesi, normalde safrayı depolayan ve gerektiği zaman kasılarak içeriğini on iki parmak bağırsağına yollayarak sindirime yardımcı olan bir organdır. Gebelik kolestazı oluştuğunda safra akımı yavaşlamakta ve hatta karaciğere doğru geri tepmektedir. Bu durumda safra kana karışarak kolestaz tablosu oluşmaktadır.
RİSK FAKTÖRLERİ
Aşağıda listelenen durumlar gebelik kolestazı oluşma riskini artırır
Daha önceki gebelikte kolestaz oluşmuş ise
Ailede kolestaz öyküsü var ise
Karaciğer ile ilgili problemleriniz var ise
İkiz gebelik taşıyorsanız
BELİRTİ ve BULGULAR
Gebelik kolestazının en sık görülen belirtisi özellikle avuç içleri ve ayak tabanlarında yoğunlaşan yoğun kaşıntıdır. Kaşıntı vücudun diğer bölgelerine de yayılabilir ve geceleri daha yoğun olarak hissedilir. Ciltte döküntü genellikle oluşmaz. Kaşıntı dışında:
Yorgunluk
Ciltte ve gözlerde sararma
Koyu renkli idrar
Gaita renginin açılması
İştah kaybı gözlenebilir.
TEŞHİS
Doktorunuz hikayenizi öğrenip muayenenizi yaptıktan sonra bazı kan testleri yaparak teşhise ulaşabilir. Karaciğer fonksiyon testleri , biluribin seviyesinin ölçümü yol gösterici olacaktır.
TEDAVİ
Tedavide amaç sizin konforunuzu sağlarken , bebeği de emniyette tutmaktır. Kaşıntınızı gidermeye ve kandaki safra tuzlarının seviyesini düşürmeye yönelik ilaçlar verilebilir. Bu arada K vitamini verilerek doğum ve sonrasında aşırı kanamalar önlenmeye çalışılır.
Uygun aralıklar ile bebeğe NST yapılarak durumu değerlendirilir. Bebeğin akciğerlerinin yeterince geliştiği kanaati oluştuğunda ise bebek doğurtulur.Bu genellikle 37. hafta civarında gerçekleştirilir. Doktorunuz doğum için en uygun zamanı belirleyecektir.
SİZİN YAPABİLECEkLERİNİZ
Kaşıntı önleyici kremleri ve diğer ilaçları size önerildiği şekilde kullanın
Kaşıntıyı azaltmak için soğuk duş yapabilirsiniz.
Kaşırken cildi zedelememek açısından , tırnaklarınızı kısa kesiniz
Şikayetleriniz kötüler ise veya doğum belirtileri çıkar ise hemen doktorunuzu arayınız.