LEEP Nedir?

LEEP (Loop Elektrocerrahi Eksizyon Prosedürü), serviksteki (rahim ağzındaki) anormal hücrelerin veya dokunun tanı ve tedavisinde kullanılan bir tıbbi işlemdir. Elektrik akımıyla ısıtılmış ince bir tel halka aracılığıyla anormal doku kesilerek uzaklaştırılır; ardından bu doku laboratuvara gönderilerek incelenir.

LEEP hem tanısal bir araç hem de tedavi yöntemi olarak kullanılmaktadır. İşlem, serviksteki anormal hücrelerin kanserleşmesini önlemeye yardımcı olur. Ayrıca servikal polipler ve genital siğiller için de uygulanabilmektedir.

LEEP Neden Uygulanır?

Doktor aşağıdaki durumlarda LEEP önerebilir:

•        Pap smear testinde anormal hücre sonucu çıkması

•        Servikste veya vajinada prekanseröz (kansere dönüşebilecek) değişikliklerin saptanması

•        Kolposkopi ile anormal bulgu tespit edilmesi

•        Servikal kanserin erken evrede tedavisi

LEEP İçin Nasıl Hazırlanılır?

İşlem öncesinde dikkat edilmesi gereken noktalar:

•     LEEP, adet döneminizde olmadığınız bir zamana planlanmalıdır.

•    Kullandığınız tüm ilaçları ve bitkisel takviyeleri doktorunuza bildirin. Kan sulandırıcılar ve aspirin gibi ilaçları geçici olarak bırakmanız istenebilir.

•     Hamile olduğunuzu düşünüyorsanız veya hamileyseniz doktorunuzu bilgilendirin; gerekirse hamilelik testi yapılabilir.

•      İşlemden önce vajinal duş, tampon veya vajinal krem kullanmaktan kaçının.

•      İşlemden 24 saat önce cinsel ilişkiden kaçının.

•      Ağrı kesici almak için doktorunuzun önerisi doğrultusunda hareket edin. Bazı doktorlar işlemden 30 dakika önce ibuprofen veya asetaminofen alınmasını önerebilir.

•      İşlem sonrası hafif kanama veya akıntı olabileceğinden yanınıza ped alın.

İyileşme Süreci

Çoğu kadın işlemden 1-2 gün sonra günlük yaşamına dönebilir. Serviksin tam olarak iyileşmesi 4-6 hafta sürer.

Beklenen Belirtiler

•        Birkaç gün süren hafif kramplar

•        1-3 hafta boyunca hafif vajinal kanama veya lekelenme

•        İlk haftada koyu kahverengi akıntı (Monsel pastasından kaynaklanır, normaldir)

•        Yeşilimsi-sarı akıntı (başlangıçta normal kabul edilir)

•        Adet düzeni genellikle bozulmaz

Kaçınılması Gerekenler

•        Tampon, vajinal duş veya vajinal krem kullanımı – 3-4 hafta boyunca

•        Cinsel ilişki – en az 4 hafta boyunca

•        Banyo ve yüzme – doktor onayına kadar

•        Ağır kaldırma ve yorucu fiziksel aktivite – en az 1 hafta boyunca

•        Aspirin içeren ağrı kesiciler (kanama riskini artırabilir); ibuprofen veya asetaminofen tercih edilmeli

Yan Etkiler ve Riskler

LEEP güvenli bir işlemdir; komplikasyonlar nadirdir. Ancak şu durumlarla karşılaşılabilir:

Yaygın Yan Etkiler

•              Adet benzeri kramplar

•        Hafif vajinal kanama veya lekelenme

•        Koyu kahverengi/siyah akıntı (pasta nedeniyle)

Ciddi Yan Etkiler (Nadir)

•        Enfeksiyon

•        Aşırı kanama

•        Servikste darlık (nadiren adet sorunlarına yol açabilir)

•        Servikste yara izi oluşumu

Uzun Vadeli Etkiler

Az sayıda kadında hamilelikte zorluk yaşanabilir. LEEP geçiren kadınlar, özellikle büyük miktarda doku çıkarılmışsa veya birden fazla LEEP uygulanmışsa, ilerleyen gebeliklerinde erken doğum ya da düşük doğum ağırlıklı bebek riskiyle karşılaşabilir. Bu nedenle işlem öncesinde doktorla bu risk mutlaka değerlendirilmelidir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi biri görülürse doktor derhal aranmalıdır:

•        Normal âdet kanamasından fazla vajinal kanama

•        Pıhtılı kanama

•        Kötü kokulu vajinal akıntı

•        Ateş veya titreme

•        İlaçla geçmeyen şiddetli karın ağrısı

Sonuçların Değerlendirilmesi

Çıkarılan doku, bir patolog tarafından mikroskop altında incelenerek normal, prekanseröz veya kanserli olup olmadığı belirlenir. Sonuçlar yaklaşık birkaç hafta içinde hazır olur.

LEEP, anormal hücreleri ortadan kaldırarak servikal displazinin büyük bölümünü tedavi eder. Ancak bazı durumlarda tüm anormal dokunun temizlenmesi için ek işlem gerekebilir. Hastaların %90'ından fazlası yalnızca bir LEEP ile sonuç alabilmektedir.

LEEP, HPV (Human Papillomavirus) enfeksiyonunun kendisini ortadan kaldırmaz; yalnızca HPV'nin yol açtığı anormal hücreleri temizler. HPV enfeksiyonu devam ediyorsa düzenli Pap smear ve HPV testleri ile takip önerilir.

Takip ve Servikal Sağlığın Korunması

İşlem sonrasında düzenli kontroller şarttır. Servikal sağlığın korunması için:

•        İşlemden yaklaşık 6 ay sonra kontrol randevusuna mutlaka gidilmelidir.

•        Düzenli pelvik muayene ve servikal kanser taramaları yaptırılmalıdır.

•        Sigara bırakılmalıdır; sigara servikal kanser riskini artırmaktadır.

•        Cinsel ilişkide prezervatif kullanılarak cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar (özellikle HPV) riskinin azaltılması önerilir.