Bir çeşit maya mantarının neden olduğu enfeksiyonlardır.Bu enfeksiyon cinsel yolla bulaşan bir rahatsızlık değildir, fakat bazen cinsel ilişki sonrası ortaya çıkabilir.Vajinal akıntıların sıkça görülen nedenlerindendir.Dört kadından üçü hayatının bir döneminde vajinal mantar enfeksiyonu geçirir.
Neden olur?
Sıklıkla nedeni "candida albicans" adı verilen bir maya mantarıdır.Bu mikroorganizma normalde size hiç bir zarar vermeden cildinizde,ağzınızda,bağırsaklarınızda ve vajinanızda yaşamaktadır.Diğer,zararsız bakteriler bu mantarın kontrolsüz bir şekilde çoğalmasını engellemektedirler.Fakat bazı durumlarda bu kontrol mekanizması etkisiz kalmakta ve mantar hücreleri hızla çoğalmakta ve mantar enfeksiyonu belirtilerinin ortaya çıkmasına neden olmaktadırlar.Kandida veya monilya enfeksiyonu da denilen bu tablonun ortaya çıkması aşağıda sıralanan durumlarda kolaylaşmaktadır.
· Gebe iseniz
· Dar kıyafetler veya kumaşı sentetik çamaşırlar giyiyorsanız
· Bazı geniş spektrumlu antibiyotikleri kullanıyorsanız
· Kemoterapi alıyorsanız
· Kontrolsüz şeker hastalığınız var ise
· Bağışıklık sistemini baskılayan AIDS veya benzeri bir rahatsızlığınız var ise
· Vajina ve çevre dokularda tahriş yaratacak deodorant veya aşırı parfümlü köpük banyosu gibi ürünleri kullanıyorsanız.
· Kandida enfeksiyonu olan birisi ile cinsel ilişkide bulunursanız
· Bazı kadınlarda "stres" tetikleyici bir faktör olabilir.
Doğum kontrol haplarının mantar enfeksiyonunu kolaylaştırdığı yönünde kesin kanıt bulunmamaktadır.
· Vajina,vulva veya anüs etrafında kaşıntı,kızarıklık ve hassasiyet
· Vajenden gelen beyaz bir akıntı ; bu akıntı ince kıvamlı olabileceği gibi kesik süt görünümünde de olabilir.Bazen maya kokusu alınabilir
· İdrar yaparken yanma
· Cinsel ilişki sırasında ağrı
Bu ancak yapılacak testler ile kesinleşebilir, bu yüzden en kısa zamanda doktorunuza başvurunuz.Eğer bu rahatsızlık şüpheli bir cinsel ilişki sonrası başlamış ise, bunu mutlaka doktorunuza söylemelisiniz.
Teşhisi kesinleştirmek için doktorunuz ilk önce muayenenizi yapacak ve bu sırada alacağı örneği incelenmek üzere laboratuvara yollayacaktır.
Bazen alınan Pap-Smear'lerin raporlarında, mantar enfeksiyonu rapor edilmektedir.Böyle durumlarda, eğer herhangi bir şikayetiniz yok ise,tedavi vermeye gerek yoktur.
Mantar tedavisi genellikle kolayca yapılabilen bir rahatsızlıktır.
· Antifungal (mantarları öldüren ilaçlar) kremler, vajinal tabletler,ağız yolu ile verilen antifungal ilaçlar veya bunların değişik kombinasyonları size önerilebilir.Kremler dış genital bölgeye uygulanırken, vajinal tabletler ,vajinanın içine yerleştirilirler.
· Bu ilaçları size önerildiği şekilde kullanmanız ve tedaviyi erken kesmemeniz önemlidir.
· Bazı antifungal ilaçlar,lateks kondomların delinmesine neden olabilmektedir.Gebelikten korunma için kondom kullanıyorsanız, ne yapabileceğinizi doktorunuza sormalısınız.
· Eğer gebe iseniz veya gebe olma ihtimaliniz var ise bunu doktorunuza söyleyiniz.Tedaviniz ona göre ayarlanacaktır.
· Antifungal kremler,vajinal tabletler ve ağızdan verilen ilaçlar genellikle etkili olup,şikayetleriniz bir kaç gün içinde kaybolurlar.
· Doktorunuz tedavi sürecinde cinsel ilişkide bulunmanızı yasaklayabilir.Bu iyileşme sürecini hızlandıracaktır.
· Size ilk planda önerilen tedavi başarılı olmaz ise doktorunuz daha farklı ilaçları size önerebilir.
Size önerilen tedavi ile şikayetleriniz kayboldu ise kontrol muayenesine gitmenize gerek yoktur.
· Eğer tedaviyi size önerildiği şekilde uygulayamadı iseniz
· Belirtiler kaybolmadı ise
· Rahatsızlığın tekrarladığını düşünüyorsanız
Doktorunuzla yeniden görüşmeniz doğru olacaktır.
Bazı kadınlarda belli durumlar mantar enfeksiyonunu tetikleyebilmektedir . Buna engel olabilmek için
· Vücudu sıkıca saran etek ve pantolonlardan mümkün olduğunca uzak durunuz.Sentetik kumaştan yapılmış iç çamaşırlarını tercih etmeyin.En uygun iç çamaşırı materyali pamuktur.
· Parfümlü sabun,köpük banyosu, genital bölgede kullanılan sprey ve deodorantlardan ,dezenfektan ve antiseptik ürünlerden uzak durunuz .Genital bölge temizliği için çok özel bir şey yapmanıza gerek yoktur.Su ve sabun yeterlidir.
· Cinsel ilişki öncesi, vajinal ıslanmanın yeterli olmasını sağlamalısınız, gerekirse kayganlaştırıcı kullanınız.
· Tuvaletten sonra temizliğinizi önden arkaya doğru silerek yapınız.
· Eğer başka bir rahatsızlığınız nedeni ile size antibiyotik önerildi ise;doktorunuza antibiyotik sonrası mantar enfeksiyonu geçirdiğinizi söylerseniz reçetenize antifungal bir ilaçta eklenebilir.
Bazı kadınlarda mantar enfeksiyonları, can sıkıcı bir şekilde sık olarak tekrarlama eğilimindedir.Böyle bir durumunuz var ise doktorunuzla temasa geçmelisiniz.
· Diyabet (şeker hastalığı) gibi bir rahatsızlığın olup olmadığı araştırılabilir
· Antifungal ilaçları belli bir program dahilinde devamlı kullanmanız istenebilir
· Hastalığa neden olan mantarın türü daha ayrıntılı incelenebilir.Bazı durumlarda mantar enfeksiyonunun nedeni "candida albicans"dışında bir mantar türü olabilmektedir
Eğer eşinizde herhangi bir belirti yoksa tedavi almasına gerek yoktur.Mantar enfeksiyonlarının çok sık tekrarladığı vakalarda eş tedavisi gerekli olabilir.
Mantar enfeksiyonunun gebe kalmanızı zorlaştırdığını gösteren bilimsel bir kanıt bulunmamaktadır.
Gebelik sırasında mantar enfeksiyonlarının görülme sıklığı artabilir.Bu enfeksiyonun bebeğe bir zararı olmaz.Doktorunuza başvurduğunuz takdirde uygun ilaçlarla tedavi edecektir.