NİPAH VİRÜSÜ ENFEKSİYONU

NIPAH virüsü (NiV), esas olarak meyve yarasaları aracılığıyla yayılan, ancak domuzlar ve diğer hayvanlar aracılığıyla da bulaşabilen bir virüstür. Ölüm dahil olmak üzere ciddi semptomlara neden olabilir. Hastalığın tedavisi için bir ilaç veya aşı yoktur. Başta Bangladeş ve Hindistan olmak üzere Asya'da daha yaygındır. Bir RNA virüsü olup Paramyxovidae ailesinin bir üyesidir.. 

Genel Bakış

NIPAH virüsü nedir?

NIPAH virüsü (NiV), hayvanlar ve insanlar arasında yayılan bir virüstür (zoonotik virüs). Esas olarak meyve yarasaları (uçan tilki olarak da bilinir) aracılığıyla yayılır, ancak domuzlar ve keçi, at, köpek veya kedi gibi diğer hayvanlar aracılığıyla da bulaşabilir. Virüs şu durumlarda yayılır:

•        İnsanlar veya hayvanlar, enfekte bir hayvanın vücut sıvılarıyla (kan, dışkı, idrar veya tükürük) temas ettiğinde.

•        İnsanlar, enfekte bir hayvan tarafından kontamine edilmiş gıdaları tükettiğinde.

•        İnsanlar, genellikle NIPAH virüsü olan bir kişiye bakarken onunla yakın temas kurduğunda.

NIPAH virüsünden kaçınmanın en iyi yolu, bilinen bulaşma bölgelerindeki hasta hayvanlarla (özellikle yarasalar ve domuzlar) temasdan kaçınmaktır. Bu, ham hurma ağacı özsuyu veya meyve gibi enfekte bir hayvanın kontamine edebileceği gıda ürünlerinden kaçınmayı içerir. Virüs, vücut sıvıları yoluyla kişiden kişiye yayılabildiğinden, NIPAH virüsü olan herhangi birine yaklaşırken kaçınmalı veya önlem almalısınız.

NIPAH virüsü, ensefalit (beyin enfeksiyonu) ve ölüm dahil olmak üzere hafif ila şiddetli semptomlara neden olabilir. Tedavi edecek bir ilaç veya aşı yoktur. Semptomları yönetmek, NIPAH virüsünü tedavi etmenin tek yoludur.

NIPAH virüsünü önlemek, koruyucu ekipman ve yüzeylerin dezenfeksiyonu gibi enfeksiyon kontrol önlemlerinin yanı sıra hasta hayvanlardan veya bilinen NIPAH virüsü salgınlarının olduğu alanlardan kaçınmayı içerir.

NIPAH virüsü nerede bulunur?

NIPAH virüsü salgınları, başta Bangladeş ve Hindistan olmak üzere Asya'nın bazı bölgelerinde neredeyse her yıl gerçekleşir.

Virüs ilk olarak 1999 yılında Malezya ve Singapur'da 100 kişinin ölümüne yol açmasıyla keşfedildi. Virüs nedeniyle 1 milyondan fazla domuz öldürüldü ve bu durum ülkeler üzerinde büyük bir ekonomik etki yarattı. 1999'dan bu yana yaklaşık 20 ek salgın yaşanmıştır.

Bangladeş, Malezya, Singapur veya Hindistan gibi salgınlara açık ülkelere seyahat ederken ekstra önlem almalısınız. Kamboçya, Endonezya, Madagaskar, Filipinler ve Tayland gibi diğer bölgeler de virüse duyarlı olabilir, çünkü NIPAH virüsünü yayan yarasa türleri bu bölgelerde bulunabilir.

Semptomlar ve Nedenler

NIPAH virüsünün semptomları nelerdir?

NIPAH virüsünün ilk semptomları şunları içerebilir:

•        Ateş

•        Baş ağrısı

•        Solunum güçlükleri

•        Öksürük ve boğaz ağrısı

•        İshal

•        Kusma

•        Kas ağrısı ve şiddetli halsizlik

Semptomlar tipik olarak virüse maruz kaldıktan sonra 4 ila 14 gün içinde başlar. Önce ateş veya baş ağrısı olması ve daha sonra öksürük ve nefes alma güçlüğü gibi solunum sorunları geliştirmesi yaygındır.

Ciddi vakalarda, bir kişi yaşamı tehdit eden beyin enfeksiyonu (ensefalit) geliştirebilir. Diğer ciddi semptomlar şunlardır:

•        Kafa karışıklığı ve oryantasyon bozukluğu

•        Konuşmada pelteklik

•        Nöbetler

•        Koma

•        Solunum sıkıntısı

Araştırmacılar, bazı insanların neden şiddetli semptomlara, diğerlerinin ise hafif semptomlara sahip olduğundan tam olarak emin değildir. Virüsü olan bazı insanlarda hiç semptom görülmez.

NIPAH virüsü insanlara ne yapar?

NIPAH virüsü insanlar için ölümcül olabilir. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'ne (CDC) göre, tüm vakaların %40 ila %75'inde ölüm meydana gelebilir. Bu, sağlık yetkililerinin salgını ne kadar iyi yönetebildiğine bağlıdır.

NIPAH virüsüne ne sebep olur?

NIPAH virüsünün ilk vakası, enfekte domuzlarla temas halinde olan insanların çok hastalanmasıyla ortaya çıktı. Araştırmacılar daha sonra yarasaların orijinal kaynak olduğunu ve virüsü domuzlara geçirdiğini belirledi.

Enfekte bir yarasa veya domuz vücut sıvısını başka bir hayvana yaydığında, o hayvanı enfekte ederler. İnsanlar hayvanın vücut sıvısıyla temas ettiğinde de aynı şey olur. Bu, idrar, dışkı, kan veya tükürükten olabilir. Bir kişi virüsü aldıktan sonra, kendi vücut sıvıları aracılığıyla diğer insanlara yayabilir.

Bulaşma, gıda ürünlerinin enfekte hayvanların sıvılarıyla kontamine olmasıyla da gerçekleşir. Bu, meyve ve ham hurma ağacı özsuyunu içerir. Yarasaların uyuduğu ve dinlendiği ağaçlara düzenli olarak tırmanan insanlar da NIPAH virüsüne yakalanmıştır.

NIPAH virüsü ne kadar bulaşıcıdır?

NIPAH virüsü bulaşıcıdır. Tükürük, dışkı, idrar ve kan gibi vücut sıvıları yoluyla yayılabilir. Bu, NIPAH virüsü olan bir kişiye bakıyorsanız, kişi öksürdüğünde veya hapşırdığında virüsü kapabileceğiniz anlamına gelir.

Nasıl yayılır?

Virüs esas olarak hayvanlardan insanlara yayılır. Ancak kişiden kişiye de yayılabilir. Bu nedenle bakıcıların NIPAH virüsü olan bir kişiyi tedavi ederken koruyucu ekipman takması önemlidir.

NIPAH virüsü havadan bulaşır mı?

Evet, virüs solunum damlacıkları yoluyla yayılır. Bu, bir kişi öksürdüğünde veya hapşırdığında havanın içinden yayılabileceği anlamına gelir.

NIPAH virüsü için risk faktörleri nelerdir?

Virüs için ana risk faktörü, özellikle NIPAH virüsü salgınlarının olduğu bölgelerde bilinen enfeksiyonu olan yarasalar, domuzlar ve insanlarla etkileşime girmektir. Hasta hayvanlardan kaçınmak için ekstra özen göstermelisiniz. Ham hurma ağacı özsuyu veya meyve tüketmek de bir risk faktörüdür çünkü yarasalar üzerlerine idrar, dışkı ve diğer sıvıları bırakabilir.

NIPAH virüsünün komplikasyonları nelerdir?

Bilinen uzun vadeli komplikasyonlar arasında konvülsiyonlar ve kişilik değişiklikleri bulunur. Az sayıda insan, virüs uyuduğu için (virüsünüz var ancak size semptom vermediği için) maruz kaldıktan aylar veya yıllar sonra semptomlar geliştirir. Ensefalitden kurtulan insanlar nüks edebilir (tekrar ensefalit olabilir).

Tanı ve Testler

NIPAH virüsü nasıl teşhis edilir?

Bir sağlık hizmeti sağlayıcısı, semptomlarınızı inceleyerek ve NIPAH virüsünün yaygın olduğu bölgelere yapılan son seyahatleri tartışarak NIPAH virüsünü teşhis edebilir. Enfeksiyonun ilk aşamalarında, bir sağlık hizmeti sağlayıcısı NIPAH virüsünü doğrulamak için gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (RT-PCR) testi yapabilir. Bu test durumu teşhis etmek için aşağıdaki vücut sıvılarını kullanır:

•        Burun veya boğaz sürüntüleri

•        Beyin omurilik sıvısı (BOS)

•        İdrar örnekleri

•        Kan örnekleri

Sağlayıcılar, enfeksiyonu daha sonraki aşamalarında veya iyileşme sonrasında kanınızı belirli antikorlar için test ederek teşhis edebilir. Buna enzim bağlantılı immünosorbent tahlil (ELISA) denir.

Yönetim ve Tedavi

NIPAH virüsü nasıl tedavi edilir?

Virüsü tedavi edecek antiviral ilaçlar yoktur. Bu, tedavinin semptomlarınızı yönetmekten ibaret olduğu anlamına gelir. Bu şunlardan oluşabilir:

•        Bol su içmek

•        Bol bol dinlenmek

•        Asetaminofen veya ibuprofen almak

•        Mide bulantısını veya kusmayı kontrol etmek için ilaç kullanmak

•        Solunum güçlüklerini iyileştirmek için inhaler veya nebulizatör kullanmak

•        Nöbet geçirirseniz nöbet önleyici ilaç almak

Araştırmacılar NIPAH virüsü için monoklonal antikor tedavisi kullanımını araştırıyor.

NIPAH virüsünün tedavisi var mı?

NIPAH virüsünü iyileştirecek bir ilaç yoktur. Vücut ancak kendi savunma mekanizmaları ile hastalığı yenebilir.