Ovarien Hiperstimülasyon Sendromu (OHSS), özellikle tüp bebek (IVF) ve diğer yardımcı üreme tedavileri sırasında yumurtalıkların ilaçlara aşırı yanıt vermesi sonucu ortaya çıkabilen bir durumdur. Çoğu zaman hafif seyirli olup kendiliğinden düzelir; ancak nadiren daha yakından takip ve tedavi gerektiren tablolar görülebilir.
OHSS, yumurtalıkların normalden fazla büyümesi ve vücutta sıvı dengesinin değişmesiyle ortaya çıkan bir tablodur. Yumurtalıkları uyarmak için kullanılan hormon tedavilerine bağlı olarak gelişir. Artan damar geçirgenliği nedeniyle sıvı, damar dışına sızarak karın ve nadiren göğüs boşluğunda birikebilir.
OHSS’nin temel nedeni, yumurtalıkların hormon ilaçlarına aşırı yanıt vermesidir. Özellikle yumurta çatlatma amacıyla kullanılan hCG içeren ilaçlar, sendromun gelişiminde rol oynayabilir.
Aşağıdaki durumlarda OHSS görülme riski artabilir:
Polikistik Over Sendromu (PKOS)
Genç yaş
Düşük vücut kitle indeksi
Daha önce OHSS öyküsü olması
Tedavi sırasında çok sayıda folikül gelişmesi
Yüksek östrojen (E2) düzeyleri
Karında şişkinlik ve dolgunluk hissi
Hafif karın ağrısı
Bulantı
Belirgin karın şişliği
Orta şiddette karın ağrısı
Bulantı ve kusma
Kısa sürede kilo artışı
Şiddetli karın ağrısı ve aşırı şişlik
Nefes darlığı
Günlük idrar miktarında belirgin azalma
2–3 gün içinde hızlı kilo artışı
Bacaklarda şişlik veya göğüs ağrısı (pıhtı riski)
OHSS tanısı; hastanın şikâyetleri, fizik muayene, ultrason bulguları ve gerektiğinde kan testleri ile konur. Yumurtalıkların boyutu ve karın içi sıvı varlığı değerlendirilir.
OHSS tedavisi, hastalığın şiddetine göre planlanır:
Hafif OHSS: Evde istirahat, yeterli sıvı alımı ve düzenli doktor kontrolü genellikle yeterlidir.
Orta OHSS: Daha sık takip, bazı durumlarda ilaç tedavisi gerekebilir.
Ağır OHSS: Hastanede yatış, damar yoluyla sıvı tedavisi ve yakın izlem gerekebilir.
Tedavinin amacı, belirtileri azaltmak ve olası komplikasyonları önlemektir.
OHSS tamamen önlenemese de risk önemli ölçüde azaltılabilir:
Kişiye özel ilaç dozlarının planlanması
Tedavi süresince yakın ultrason ve hormon takibi
Gerekli durumlarda embriyo transferinin ertelenmesi ("freeze-all" yaklaşımı)
Aşağıdaki durumlardan biri varsa zaman kaybetmeden doktorunuza başvurunuz:
Şiddetli veya giderek artan karın ağrısı
Hızla artan karın şişliği
Nefes darlığı
Günlük idrar miktarında belirgin azalma
Ani ve hızlı kilo artışı
Çoğu OHSS vakası hafif seyreder ve kalıcı bir sorun bırakmadan düzelir. Ancak nadir durumlarda ciddi tablolar gelişebileceği için yakın takip önemlidir.
OHSS gebeliğin erken döneminde ortaya çıkabilir ve gebelik hormonları nedeniyle belirtiler uzayabilir. Doktor kontrolü ile güvenli şekilde takip edilebilir.
Daha önce OHSS geçirmiş kişilerde risk artabilir. Bu nedenle sonraki tedaviler kişiye özel planlanır.
Hafif ve orta olgular çoğu zaman kendiliğinden düzelir. Ancak belirtiler artarsa mutlaka doktora başvurulmalıdır.
Bu sayfa yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi, bireysel duruma göre kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından planlanmalıdır. Bu bilgiler doktor muayenesinin yerine geçmez.