Spiral nedir?
Rahim içindeki boşluğa yerleştirilmek üzere tasarlanmış, plastik bir gövde ve onun üzerine sarılı bakır bir telden oluşan doğum kontrol aletleridir. Değişik boyları ve modelleri bulunan rahim içi araçlar, modeline göre 5 yıla kadar rahim içinde kalabilmektedir. Bu aletlerin rahim içine yerleştirilmesi mutlaka uzman bir doktor tarafından yapılmalıdır
Spiral ne kadar güvenilirdir? Değişik tipte spiraller bulunmaktadır ve yeni spiral modelleri eskilerine göre daha fazla bakır içermektedirler bu nedenle de eski modellere göre daha fazla koruyucudurlar. Yeni spirallerin koruyuculuğu %99 civarındadır. Yani spiral takılan ve cinsel olarak aktif 100 kadından sadece bir tanesi bir yıl içinde gebe kalacaktır. Eski model spiraller deha az bakır içerdikleri için koruyuculukları daha azdır.
Spiralin esas etkisi spermin yumurtaya ulaşmasını engellemektir. Bunu rahim ağzı, rahim içi ve tüplerdeki ortamı spermin yaşamasına uygun olmayan hale getirerek yaptığı kabul edilmektedir. Sperm yumurtaya ulaşmayı başarıp ,döllenme gerçekleşse de rahmin içi gebeliğin yerleşmesine uygun olmayan bir hale gelmektedir.
Rahim içine yerleştirildiği anda etkisi başlar
5 yıla kadar etkisini korur
Cinselliği kesintisiz yaşarsınız
Emzirme döneminde kullanılabilir
Çıkarıldığı zaman doğurganlığınızı hızla kazanırsınız
İlaç etkileşimlerine neden olmaz
Adetleriniz eskiye göre daha uzun olur, kan kaybınız daha fazladır ve daha ağrılıdır.Bu durum bir kaç ay sonra düzelebilir.
Takılabilmesi için önce bir doktorun sizi muayene etmesi gerekir ve ancak ondan sonra yine doktor tarafından yerleştirilebilir.
Sizi cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korumaz.
Spiral takıldıktan sonraki ilk 20 gün içinde az da olsa bir enfeksiyon geçirme ihtimali vardır( endometrit veya yumurtalık iltihabı şeklinde).Spiral takılmazdan önce doktorunuz muayene yaparak bir enfeksiyon olup olmadığını kontrol edecektir.Eğer aktif bir enfeksiyon varsa önce o tedavi edilecek,daha sonra spiral takılacaktır.
Spiral rahmin kasılmaları ile atılabilir.Bu çok sık görülen bir durum değildir ve eğer böyle bir şey olacaksa,spiralin takılmasından sonraki ilk haftalarda olması ihtimali daha yüksektir.Doktorunuz spiralin iplerini nasıl hissedeceğinizi size öğretecektir.Böylece spiralin yerinde olup olmadığını kendiniz de kontrol edebilirsiniz.
Nadiren spiral rahim duvarını delip geçer ve karın boşluğuna düşer.Bu durumda spiral ancak yapılacak cerrahi müdahale ile (laparoskopi veya laparotomi)çıkarılabilir.Böyle bir şansızlık, spiralin tecrübeli bir hekim tarafından takılması halinde böyle bir şansızlık yaşama ihtimaliniz son derece düşüktür.
Çoğu kadına spiral takılabilir. Buna doğum yapmamış kadınlar da dahildir. Spiral takılmazdan önce doktorunuz sizin öz geçmişinizi sorgulayıp,daha sonra muayenenizi yapıp spiral takılmasına engel bir durum olup olmadığını araştıracaktır. Aşağıda sıralanan durumlar spiral takılmasına engel olarak kabul edilirler.
Gebelik mevcudiyeti
Sizde veya partnerinizde cinsel yolla bulaşan hastalık riskinin fazla olması
Rahim ve rahim ağzındaki anatomik bozukluklar
Nedeni anlaşılamamış vajinal kanamalarınızın olması
Evet taktırabilir. Doğum yapmamış kadınlara rahim içi araç takılmasına tıbbi bir engel yoktur. Fakat biz kadın doğum hekimleri doğum yapmamış kadınlarda , gebelikten korunma metodu olarak birinci sırada spirali pek önermemekteyiz. Buradaki endişe . spirale bağlı olarak gerçekleşecek bir enfeksiyonun , ileride gebe kalmayı zorlaştırması ihtimalinden korkmamızdır. Doğum yapmamış kadınlar doğum kontrol hapları ile ilgili sıkıntı yaşadıklarında , rahimlerine uygun boyda ; yani doğum yapmışlara takılanlardan daha ufak boydaki spiraller ile korunma altına alınmaktadırlar. Bu konuda en doğru kararı doktorunuz sizi değerlendirdikten sonra verecektir.
Özel muayenehaneler
Devlet hastaneleri
Üniversite Hastaneleri
Sağlık ocakları
spiral taktırabileceğiniz yerlerdir. Tercih yaparken ,spiral takacak kişinin tecrübesinden mutlaka emin olunuz. Uzun yılların tecrübesine sahip bir hekimle, halen eğitim almakta olan bir asistan veya hemşirenin ,komplikasyon yaratma ihtimalleri farklıdır.Bunu unutmayınız.
Spiral rahmin içine yerleştirildiğinden vajina ile hiç bir ilişkisi yoktur. Cinsel ilişki sırasında erkek cinsel organı sadece vajinaya girmektedir, rahmin içine girmesi söz konusu değildir.Dolayısı ile erkeğin cinsel ilişki sırasında spiralin varlığını hissetmesi veya spiralin penise batması , saplanması söz konusu olmaz.
Spiral jinekolojik muayene masasında ve jinekolojik muayene pozisyonunda takılır. Doktorunuz ilk olarak muayenenizi yapıp ,spiral takılmasına engel bir durum olup olmadığını değerlendirecektir.Eğer engel bir durum varsa ve tedavi edilebilir bir sorun ise tedaviniz verilecek ve işlem ertelenecektir.Spiral takılırken genelde çok ciddi bir rahatsızlık hissedilmez fakat bazı hassas bünyeli kadınlarda lokal anestezi veya sedasyon anestezisi uygulamak gerekebilir.Spiral takıldıktan sonra bir kaç gün süren bir kanamanız ve kasık ağrılarınız olabilir.Ağrı kesiciler genellikle bu ağrıyı başarılı bir şekilde kontrol ederler.
Spiral takıldıktan sonra kendimi iyi hissetmezsem
Spiral takıldıktan sonraki ilk üç haftada karnınızın alt taraflarında ağrı,yüksek ateş veya pis kokulu vajinal akıntınız olursa en kısa sürede doktorunuza ulaşarak, durumu bildiriniz.Çok büyük ihtimalle bir enfeksiyon söz konusudur.
Spirali takan doktor, size spirale bağlı olan ve rahim ağzından vajene 0.5-1 cm kadar çıkan bir veya iki adet ipin varlığını söyleyecektir.Bu iplerin yerinde olduğunu her ay adet döneminden sonra kontrol etmeniz gereklidir.İpleri hissetmediğiniz takdirde :spiral düşmüş veya rahim içine kaçmış anlamına gelebilir.Böyle bir durumda ,en kısa zamanda doktorunuzu aramalısınız
Spiral sizin arzu ettiğiniz zaman çıkarılabilir.Eğer yeni bir spiral hemen takılmayacaksa,spiral çıkarılmazdan yedi gün önceden başlamak üzere cinsel ilişki sırasında kondom kullanmaya başlamalısınız.Spermler kadın vücudunda yedi güne kadar canlı kalabildiği için bu önlemi almak gerekir,aksi durumda spiral çıkarıldıktan sonra ilişkide bulunmasanız dahi gebelik oluşabilir.Spiralin çıkarılması ile birlikte doğurganlığınız geri döner.Eğer gebelik planlıyorsanız hemen folik asit almaya başlayınız,sigara ve alkol tüketimini kesiniz.
İlk altı ay ara kanamalarınız olabilir.Çoğu kadında adet kanamaları eskiye göre daha uzun,daha kanamalı ve ağrılı geçer.Fakat bu durum genellikle zamanla hafifler.Eğer bu şikayetleriniz uzun sürerse veya alışılagelenden fazla olursa doktorunuz size ilave ilaçlar önerebilir.Aşırı kanamalarınız oluyorsa size alternatif olarak hormon içeren spiral (MIRENA) önerilebilir
Spiral takılı kadınların çok küçük bir kısmı,spiral takılı olduğu halde gebe kalırlar.Böyle bir gebeliğin dış gebelik olması ihtimali daha fazladır.Gebelik ihtimaliniz var ise en kısa zamanda doktorunuza başvurmalı ve durumu netleştirmelisiniz.Eğer gebelik,normal bir gebelik olarak tespit edilirse,spiralin en kısa zamanda çıkarılması gerekir.Bunun nedeni gebelik sürecinde gelişmesi muhtemel bazı ağır enfeksiyonları önlemek içindir.
Evet takılabilir
Vajinal doğumdan 6 hafta sezaryen ile doğumdan 12 hafta sonra spiral taktırabilirsiniz. Özellikle sezaryen ile doğumlarda daha erken takmamak doğru olur,çünkü bu zaman içinde rahimdeki kesik iyileşme ve sağlamlaşma fırsatı bulacaktır.
Spiral takıldıktan 3-6 hafta sonra tekrar muayeneye gitmeniz doğru olacaktır.Daha sonraki muayene aralıklarını doktorunuz ayarlayacaktır , genellikle bir yıl yeterli bir muayene aralığıdır.Özellikle cinsel yolla bulaşan bir hastalık alma ihtimali ile karşı karşıya kalırsanız derhal doktorunuza başvurunuz,çünkü spiral takılı iken böyle bir enfeksiyon çok ağır seyredebilir.Acil kontrasepsiyon (gebelikten korunma) Korunma olmadan cinsel ilişkide bulundu iseniz, acil korunma metotlarından biri de spiral takılmasıdır.Acil korunma amacı ile spiral,şüpheli ilişkiden 5 gün sonrasına kadar takılabilir.