Vajinal Akıntı Nedir?

Vajinal akıntı, kadın vajinasından dışarı çıkan, berrak ya da beyazımsı bir sıvı veya mukustur. Vajina, kendi kendini temizleme kapasitesine sahip benzersiz bir organ olup bu temizleme sürecini ağırlıklı olarak ürettiği akıntı aracılığıyla gerçekleştirir. Vajinal akıntı; ölü hücreleri, bakterileri ve mukusu dışarı atarak vajina içindeki sağlıklı pH dengesini ve bakteri florunu korumaya yardımcı olur.

Vajinal akıntı tamamen normal bir fizyolojik süreçtir. Kadınların büyük çoğunluğu her gün bir miktar akıntı yaşar; bu durum herhangi bir hastalığın ya da temizlik eksikliğinin işareti değildir. Akıntının miktarı, kıvamı, rengi ve kokusu; adet döngüsü fazı, gebelik, emzirme, doğum kontrol yöntemi ve hormonal değişiklikler gibi birçok faktöre bağlı olarak doğal biçimde değişim gösterebilir.

Normal Vajinal Akıntı

Normal bir vajinal akıntıyı tanımlamak, beden hakkında farkındalık geliştirmeyi ve kendi "normalinizi" öğrenmeyi gerektirir. Her kadının akıntısı birbirinden farklı olup bu tamamen sağlıklı ve doğaldır. Aşağıda genel olarak normal kabul edilen akıntı özellikleri özetlenmektedir:

Renk

Normal vajinal akıntı renk yelpazesi oldukça geniştir. Berrak (şeffaf), süt beyazı, beyaz ya da açık sarı tonlar normal kabul edilir. İç çamaşırı üzerinde kuruyunca sarımsı bir hal alması da normaldir ve endişe gerektirmez.

Kıvam ve Doku

Adet döngüsünün farklı evrelerinde kıvam belirgin biçimde değişir. Döngünün ilk yarısında (yumurtlama öncesi) akıntı tipik olarak ince, sulu ve kaygan bir özellik taşır; bu dönemde bazen "yumurta akı" kıvamında olabilir ve uzayabilir. Yumurtlama sonrasında ise daha kalın, kremsi ve süt beyazı bir görünüm alır.

Koku

Normal akıntı hafif bir kokuya sahip olabilir. Bu koku kişiden kişiye değişmekle birlikte tatlı, misk, metalik veya hafif ekşi olarak tanımlanabilir. Önemli olan, bu kokunun rahatsız edici, güçlü ya da balık kokusu andıran bir nitelik taşımamasıdır.

Miktar

Akıntı miktarı kişiden kişiye ve dönemden döneme büyük farklılıklar gösterir. Bazı kadınlar gün boyunca fark edilebilir miktarda akıntı yaşarken, bazıları yalnızca belirli dönemlerde az miktarda akıntı fark eder. Her ikisi de normal olabilir.

Akıntı miktarı şu durumlarda artabilir ve bu tamamen normaldir: 

Yumurtlama döneminde 

• Gebelik sürecinde 

• Cinsel uyarılma sırasında 

• Emzirme döneminde 

• Stres altında 

• Doğum kontrol hapı kullanımında 

Adet Döngüsüne Göre Akıntı Değişimleri

Vajinal akıntı, adet döngüsü boyunca hormonal dalgalanmalara paralel olarak belirgin biçimde değişim gösterir. Bu değişimleri anlamak, kendi vücudunuzu daha iyi tanımanıza ve anormal durumları erken fark etmenize yardımcı olur.

Anormal Vajinal Akıntı

Anormal vajinal akıntı, sizin için alışılmışın dışında bir görünüm, koku veya miktara sahip akıntı olarak tanımlanır. Anormal akıntı, genellikle bir enfeksiyona ya da başka bir sağlık sorununa işaret eder. Aşağıdaki bölümde renk ve özelliklerine göre anormal akıntı türleri ve olası nedenleri açıklanmaktadır.

Başlıca Anormal Akıntı Nedenleri

Trikomonas Enfeksiyonu

Trikomonas, Trichomonas vaginalis adlı bir parazit tarafından oluşturulan ve büyük ölçüde cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondur. Akıntı sarımsı-yeşil, köpüklü veya baloncuklu bir görünüm sergileyebilir; güçlü, tatsız bir koku eşlik eder. Kaşıntı, yanma ve idrara çıkarken ağrı da görülür. Antibiyotik tedavisiyle iyileşir; eşin de tedavi edilmesi önerilir.

Gonore ve Klamidya

Gonore ve klamidya, en yaygın cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar arasındadır. Her ikisi de sarı, yeşil veya bulutsu akıntıya yol açabilir. Pek çok kadında belirti hiç görülmeyebilir; bu durum enfeksiyonun fark edilmeden ilerlemesine ve pelvik inflamatuvar hastalığa (PİH) dönüşmesine neden olabilir. Antibiyotiklerle tedavi edilebilir; ancak gecikilirse uzun vadeli üreme sağlığı sorunlarına yol açabilir.

e) Pelvik İnflamatuvar Hastalık (PİH)

Vajinada başlayan enfeksiyonların tedavi edilmemesi durumunda hastalık rahim, tüpler ve yumurtalıklara yayılarak pelvik inflamatuvar hastalığa dönüşebilir. Bu durumda alt karın ağrısı, ateş, anormal akıntı ve ilişki sırasında ağrı belirgin belirtilerdir. Tıbbi müdahale gerektiren ciddi bir durumdur.

 Ne Zaman Doktora Başvurmalısınız?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi biri görüldüğünde en kısa sürede bir jinekolog veya sağlık kuruluşuna başvurulması önerilmektedir:

⚠️  Akıntınızda belirgin balık, küf veya çürük et kokusu

 İç çamaşırınızda ani ve açıklanamayan miktarsal artış 

 Sarı, yeşil, gri veya koyu renkli akıntı 

 Lor peyniri kıvamında beyaz akıntı ile birlikte kaşıntı

 Adet dönemleri arasında veya ilişki sonrasında kanama 

 Kasık, alt karın veya pelvik bölgede ağrı 

 İdrar yaparken yanma ya da ağrı

 Vajina çevresinde şişlik, kızarıklık, ülser ya da kabarcık

Cinsel olarak aktif olup anormal akıntı yaşayan kişilerin cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar açısından test yaptırması önemlidir. Pek çok CYBE asemptomatik seyredebileceğinden düzenli kontrol muayeneleri hayat kurtarıcı olabilir.

Vajinal Sağlığı Korumak İçin Öneriler

Aşağıdaki önlemler, vajinal sağlığı desteklemeye ve anormal akıntı riskini azaltmaya yardımcı olabilir:

•        Vajina içini yıkamaktan (duş yapmaktan / vajinal duş) kaçının; vajina kendi kendini temizler ve iç yıkama sağlıklı bakterileri tahrip ederek enfeksiyon riskini artırır.

•        Dış genital bölgeyi ılık su ve kokusuz, hafif sabunla nazikçe temizleyin.

•        Parfümlü sabun, jel, sprey, ıslak mendil ve deodorant kullanmaktan kaçının.

•        Nefes alan, pamuklu iç çamaşırı tercih edin; dar ve sentetik giysilerden kaçının.

•        Cinsel ilişkide prezervatif kullanımı CYBE riskini önemli ölçüde azaltır.

•        Antibiyotik kullanımı sırasında maya enfeksiyonu riskini azaltmak için probiyotik takviyesi alınabilir; ancak öncesinde doktorunuza danışın.

•        Günlük ped kullanımını sınırlı tutun; sürekli kullanım nem tutarak tahrişe yol açabilir.

•        Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı düzenli kontroller yaptırın.