YÜKSEK RİSKLİ HPV

İnsan Papilloma Virüsü (HPV), dünya genelinde en yaygın cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan biridir. HPV'nin 200'den fazla türü bulunmakta olup, bunların bir kısmı "yüksek riskli" olarak sınıflandırılmaktadır. Bu yazıda, yüksek riskli HPV'nin ne anlama geldiğini, hangi suşların riskli olduğunu ve tespit edildiğinde neler yapılması gerektiğini anlaşılır bir dille ele alacağız.

Yüksek Riskli HPV Nedir?

HPV virüsleri, insan vücudunda farklı etkilere yol açan çok sayıda tiptir. Bazı HPV türleri sadece siğil gibi zararsız lezyonlara neden olurken, bazıları kanser gelişme riskini artırabilir. İşte bu kanser riskini artıran türlere "yüksek riskli HPV" denir.

Yüksek riskli HPV suşları, özellikle rahim ağzı (serviks) kanserinin yanı sıra vulva, vajina, penis, anüs ve ağız-boğaz kanserlerine de yol açabilir. Ancak önemli bir nokta var: HPV enfeksiyonu çok yaygındır ve çoğu kişide vücut, virüsü kendi başına temizler. Sadece uzun süre vücutta kalıp kronikleşen enfeksiyonlar kanser riski oluşturur.

Hangi HPV Suşları Yüksek Risk Grubundadır?

Dünya Sağlık Örgütü ve çeşitli kanser araştırma kurumları, belirli HPV tiplerini yüksek riskli olarak tanımlamıştır. En önemli yüksek riskli HPV türleri şunlardır:

En Yaygın Yüksek Riskli HPV Türleri:

HPV 16 ve HPV 18: Tüm rahim ağzı kanserlerinin yaklaşık yüzde 70'inden sorumludur. En tehlikeli ve en sık görülen yüksek riskli türlerdir.

HPV 31, 33, 45, 52, 58: Bunlar da rahim ağzı kanseri ve diğer genital kanserlere neden olabilecek yüksek riskli türlerdir.

Diğer yüksek riskli tipler: HPV 35, 39, 51, 56, 59, 66, 68 gibi türler de kanser riski taşımaktadır, ancak daha az sıklıkta görülürler.

Bu türlerin varlığı mutlaka kanser anlamına gelmez. Ancak bu enfeksiyonlar düzenli takip gerektiren durumlar olarak değerlendirilir.

Yüksek Riskli HPV Tespit Edilirse Ne Yapmalı?

Bir kadında yüksek riskli HPV pozitifliği tespit edildiğinde panik yapmak yerine, doğru adımları atmak çok önemlidir. İşte yapılması gerekenler:

1. Düzenli Jinekolojik Takip

Yüksek riskli HPV pozitifliği, mutlaka ek testler ve düzenli kontroller gerektirir. Doktorunuz, kolposkopi (rahim ağzının büyütülerek incelenmesi) gibi ileri testler önerebilir. Pap smear testleri ile hücre değişiklikleri takip edilir.

2. Bağışıklık Sistemini Güçlendirme

Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, yeterli uyku ve stres yönetimi, vücudun HPV'yi temizlemesine yardımcı olabilir. Sigara kullanımından kesinlikle kaçınılmalıdır çünkü sigara HPV'nin kronikleşmesini kolaylaştırır.

3. Gerekirse Tedavi

Eğer hücre değişiklikleri (displazi) tespit edilirse, kriyoterapi, lazer tedavisi veya LEEP (Loop Electrosurgical Excision Procedure) gibi yöntemlerle anormal hücreler giderilebilir. HPV'nin kendisi için doğrudan bir ilaç tedavisi yoktur, ancak neden olduğu değişiklikler tedavi edilebilir.

4. Psikolojik Destek

HPV tanısı stresli olabilir. Endişelerinizi doktorunuzla paylaşmak, destek gruplarına katılmak veya profesyonel psikolojik destek almak faydalı olabilir.

Cinsel Hayat Nasıl Olmalıdır?

Yüksek riskli HPV pozitifliği olan bir kişinin cinsel hayatıyla ilgili bazı önemli noktalar vardır:

Cinsel İlişki Hakkında Bilinmesi Gerekenler:

HPV bulaşıcıdır: Yüksek riskli HPV, genital temas yoluyla partnerinize bulaşabilir. Ancak HPV o kadar yaygındır ki, cinsel olarak aktif kişilerin çoğu hayatlarının bir döneminde HPV ile karşılaşır.

Kondom kullanımı: Kondom, HPV bulaşma riskini azaltır ancak tam olarak önlemez çünkü virüs, kondomun kapsamadığı cilt bölgelerinden de bulaşabilir. Yine de düzenli kondom kullanımı önerilir.

Partnerinizle konuşun: Partnerinizi durumunuzdan haberdar etmek önemlidir. HPV genellikle semptom göstermediği için, partneriniz zaten virüsü taşıyor olabilir veya daha önce maruz kalmış olabilir.

Cinsel aktivite yasağı yok: Yüksek riskli HPV tanısı, cinsel hayatınızı tamamen sonlandırmanız gerektiği anlamına gelmez. Ancak bilinçli ve sorumlu davranmak önemlidir.

Partneriniz için HPV aşısı (eğer henüz aşılanmamışsa) ve düzenli kontroller faydalı olabilir. Erkek partnerlerin de HPV kaynaklı kanserlere karşı farkında olması önemlidir.

Orta ve Uzun Vadede Gidişat Nasıldır?

Kısa ve Orta Vade (1-2 Yıl)

HPV enfeksiyonlarının büyük çoğunluğu, vücut tarafından 1-2 yıl içinde kendiliğinden temizlenir. Özellikle genç kadınlarda ve güçlü bağışıklık sistemine sahip kişilerde bu süreç daha hızlı olabilir. Bu süreçte düzenli kontroller ve testler ile virüsün gidişi takip edilir.

Eğer enfeksiyon devam ediyorsa, doktorunuz 6-12 ayda bir kontrol önerecektir. Bu kontrollerde hücresel değişiklikler izlenir ve gerekirse müdahale edilir.

Uzun Vade (5-10 Yıl ve Sonrası)

Eğer yüksek riskli HPV enfeksiyonu kronikleşirse ve vücuttan temizlenmezse, yıllar içinde hücre değişikliklerine (displazi) ve nihayetinde kansere yol açabilir. Ancak bu süreç oldukça yavaştır. Rahim ağzı kanserinin gelişmesi genellikle 10-20 yıl alır.

İşte burada düzenli takip ve erken müdahale hayati önem taşır. Erken tespit edilen hücre değişiklikleri kolayca tedavi edilebilir ve kanser gelişimi önlenebilir. Bu nedenle pap smear ve HPV testlerini düzenli yaptırmak çok önemlidir.

Umut verici gerçekler:

Düzenli taramalar sayesinde, rahim ağzı kanserinin önlenme oranı çok yüksektir. Erken evrelerde tespit edilen hücre değişiklikleri basit prosedürlerle tedavi edilebilir. Tedavi sonrası birçok kadın tamamen iyileşir ve normal yaşamlarına döner.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

HPV pozitif çıktım, kesin kanser olacak mıyım?

Hayır. HPV pozitifliği, kanser anlamına gelmez. Vücuttaki virüsün çoğu zaman kendiliğinden temizlendiğini unutmayın. Ancak düzenli takip çok önemlidir.

HPV aşısı yaptırmalı mıyım?

Eğer daha önce aşılanmadıysanız ve yaş uygunluğunuz varsa, HPV aşısı yaptırmak faydalıdır. Aşı, henüz maruz kalmadığınız HPV türlerine karşı koruma sağlar. Doktorunuzla görüşün.

HPV enfeksiyonundan nasıl korunabilirim?

HPV aşısı, düzenli kondom kullanımı, sınırlı sayıda cinsel partner ve düzenli jinekolojik muayeneler koruyucu önlemlerdir. Ancak HPV o kadar yaygındır ki, tamamen kaçınmak zordur.

Erkek partnerim de test olmalı mı?

Erkekler için rutin HPV testi genellikle önerilmez çünkü erkeklerde tespit zor ve tedavi seçenekleri sınırlıdır. Ancak erkekler de HPV aşısı yaptırabilir ve düzenli sağlık kontrolleri yaptırmalıdır.

Ne sıklıkla kontrol olmalıyım?

Yüksek riskli HPV pozitif olan kadınlar genellikle 6-12 ayda bir kontrol önerilir. Doktorunuzun önerisi durumunuza göre değişebilir. Düzenli pap smear ve HPV testleri kritik öneme sahiptir.