Sistosel, mesane ile vajinal duvarı destekleyen kas ve bağ dokularının zayıflaması ve gevşemesi sonucu mesanenin vajina içine doğru sarkması durumudur. Normalde bu yapılar mesaneyi yerinde tutar. Destek dokular zayıfladığında mesane normal konumunu kaybeder.
Sistosel, pelvik organ prolapsusunun en sık görülen türüdür. Pelvik organ prolapsusu; vajina, rahim veya her ikisinin birden normal desteğini kaybederek vajina kanalına ya da vajina açıklığından dışarı doğru sarkmasıdır.
SİSTOSEL
SİSTOSELİN DİĞER ADLARI
Sistosel şu isimlerle de adlandırılabilir:
- Prolabe mesane
- Ön vajinal duvar prolapsusu
- Mesane sarkması
SİSTOSEL NE KADAR YAYGINDIR?
Uzmanlar, vajinal doğum yapmış kadınların yaklaşık yarısında değişen derecelerde pelvik organ prolapsusu olduğunu tahmin etmektedir. Ancak birçok kadında belirti olmadığı için sistosel sıklıkla tanı almamaktadır.
KİMLERDE DAHA SIK GÖRÜLÜR?
Sistosel her yaşta görülebilir; ancak yaş ilerledikçe risk artar. Risk faktörleri şunlardır:
- Vajinal doğum
- Pelvik cerrahi öyküsü (histerektomi gibi)
- Obezite
- Ailede pelvik organ prolapsusu öyküsü
- Menopoz sonrası östrojen azalması
SİSTOSELİN DERECELERİ
- Derece 1 (hafif): Mesane vajina içine hafifçe sarkar.
- Derece 2 (orta): Mesane vajina açıklığına kadar iner.
- Derece 3 (ileri): Mesane vajina dışına belirgin şekilde çıkar.
BELİRTİLER
Birçok kadında belirti görülmeyebilir. Belirtiler genellikle hastalık ilerledikçe ortaya çıkar:
- Vajinada dolgunluk veya dışarı bir şey çıkıyormuş hissi
- Pelvik basınç veya ağırlık hissi
- Ayakta durma, öksürme veya ağır kaldırma ile şikâyetlerin artması
- İdrar kaçırma
- İdrara başlamada zorluk
- Sık idrara çıkma
- İdrarı tam boşaltamama hissi
- Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
NEDENLERİ
Sistosel, mesane ve vajinal duvarı destekleyen kas ve bağ dokularının zayıflaması sonucu gelişir. Buna katkıda bulunan faktörler:
- Gebelik ve doğum
- Kronik kabızlık
- Ağır kaldırma
- Kronik öksürük
- Önceden geçirilmiş pelvik cerrahiler
- Bağ dokusu hastalıkları
OLASI KOMPLİKASYONLAR
İleri derecede sistosel, idrar kanalına baskı yaparak idrarın tam boşaltılamamasına (üriner retansiyon) yol açabilir. Nadiren böbreklerde idrar birikmesine ve böbrek hasarına neden olabilir.
TANI
Tanı, hastanın öyküsü ve jinekolojik muayene ile konur. Gerekirse şu testler yapılabilir:
- Artık idrar miktarı ölçümü
- Ürodinamik testler
- Görüntüleme yöntemleri
TEDAVİ
Belirti vermeyen hafif sistoseller genellikle tedavi gerektirmez.
Cerrahi dışı tedaviler:
- Pelvik taban (Kegel) egzersizleri
- Vajinal peser kullanımı
- Kilo kontrolü
- Gerekli durumlarda lokal östrojen tedavisi
Cerrahi tedavi:
Belirgin şikâyetleri olan veya ileri derecede sistoseli bulunan hastalarda cerrahi düşünülebilir. En sık uygulanan yöntem anterior kolporafi olup, mesane normal yerine alınır ve destek dokular güçlendirilir.
KORUNMA
Sistosel her zaman önlenemez; ancak ilerlemesini yavaşlatmak için:
- Pelvik taban egzersizleri yapılmalı
- Sağlıklı kilo korunmalı
- Kabızlık önlenmeli
- Ağır kaldırmaktan kaçınılmalı
- Kronik öksürük tedavi edilmelidir
Bu metin bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka bir sağlık profesyoneline başvurulmalıdır.